شرح درس:
بر هم کنش های بین ذره ای ( میان مولکول – مولکول یا یون – مولکول) را به افتخار یک فیزیکدان هلندی، نیروهای وان دروالسی می نامند. این نیروها به چند نوع تقسیم می شوند.
۱- جاذبه دو قطبی – دوقطبی: بین دو مولکول قطبی جاذبه ای از این نوع به وجود می آید. بدین ترتیب که سر مثبت یک مولکول به سر منفی مولکول مجاورش جذب می شود.
مثال: جاذبه بین مولکول متانول (CH3OH) با مولکول کلروفرم (CHCl3)

 برهم کنش های بین ذره ای


۲- پیوند هیدروژنی: این پیوند نوع خاصی از نیروی دوقطبی- دوقطبی است که بین مولکول های دارای پیوند H-F ,O-H, N-H به وجود می آید.
مثال: پیوند هیدروژنی میان مولکول های آب و متانول

 برهم کنش های بین ذره ای


۳- جاذبه یون – دوقطبی: در اثر نیروی جاذبه بین یک یون و یک مولکول قطبی این نیرو به وجود می آید که سبب انحلال ترکیب های یونی در آب (آب پوشی) می شود.
مثال: جاذبه بین مولکول های آب با یون سدیم

 برهم کنش های بین ذره ای

 • جاذبه یون – دوقطبی از جاذبه دوقطبی – دوقطبی و پیوند هیدروژنی قوی تر و از پیوند یونی ضعیف تر است.


۴- نیروی لاندون یا دوقطبی القایی- دوقطبی القایی: زمانی که ابر الکترونی یک مولکول ناقطبی به دلایل مختلف مانند برخورد الکترون ها و یا حرکت دائم الکترون ها) جا به جا شود و تراکم آن در یک سمت مولکول بیشتر شود و در سوی دیگر کمتر باشد، مولکول دارای بارهای جزئی مثبت و جزئی منفی می شود که به آن دوقطبی القایی می گویند. مولکولی که دارای دوقطبی القایی شده است می تواند روی ابر الکترونی مولکول ناقطبی مجاور خود نیز تاثیر گذاشته و آن را نیز دارای دوقطبی القایی کند. بین دوقطبی های القایی نیرویی به وجود می آید که به آن جاذبه دوقطبی القایی- دوقطبی القایی یا نیروی لاندون می گویند.


مثال: جاذبه بین اوکتان (C8H18) و هگزان (C6H14)

 

 برهم کنش های بین ذره ای

۵- جاذبه دوقطبی – دوقطبی القایی: این نیرو بین یک مولکول قطبی و یک مولکول ناقطبی به وجود می آید و مولکول ناقطبی توسط مولکول قطبی دارای دوقطبی القایی می شود.
مثال: جاذبه بین مولکول استون (مولکول قطبی) و مولکول هگزان (مولکول ناقطبی)

 برهم کنش های بین ذره ای
۶- جاذبه یون – دوقطبی القایی: این جاذبه بین یک یون و یک مولکول ناقطبی به وجود می آید.
 
مثال: جاذبه میان یون کلرید و مولکول هگزان
 برهم کنش های بین ذره ای