شیمی پلاسجان

برای رسیدن به پایداری یك انرژی زیاد كه به صورت انفجار است از خود آزاد می‌كنند . مواد منفجره شامل مواد منفجره’ هسته‌ای و شیمیایی هستند .

مواد منفجره’ هسته‌ای عناصر رادیواكتیوی هستند كه هسته’ ناپایدار دارند و برای رسیدن به پایداری هسته’ آنها به دو یا چند هسته’ كوچكتر تبدیل می‌شود ، در این فرآیند انرژی بسیار زیادی به صورت ناگهانی آزاد می‌شود كه ما آنرا به صورت انفجار مشاهده می‌كنیم . مانند انواع بمبهای اتمی .

اما در فرآیندهای انفجاری شیمیایی ، یك واكنش گرمازای شدید رخ می‌دهد ؛ مثلا یك مولكول ناپایدار تجزیه شده و به یك یا چند مولكول پایدار تبدیل می‌شود ، به عنوان مثال آخرین محصولی كه از نیتراسیون تولوئن بدست می‌آید، تری نیترو تولوئن است كه معمولا آنرا T.N.T می‌نامند و از مواد منفجره بسیار قوی است. این ماده در ساختمان خود ممانعت فضایی زیادی دارد به همین دلیل ناپایدار است. از جمله فرآیندهای انفجاری شیمیایی دیگر ، فرآیند حلالیت گرمازا است كه گرمایی كه آزاد می‌شود به صورت انفجار خود را نشان می‌دهد مانند حل شدن فلوئوریدریك اسید در آب یا حل شدن فلزات قلیایی در آب . مواد منفجره بنا به نوع استفاده‌ای كه از آنها می‌شود ، می‌توانند سودمند یا مضر واقع شوند ؛ مثلا از TNT می‌توان برای منفجر كردن كوهها جهت ساخت تونل‌ها یا جهت دسترسی به معادن درون كوه‌ها استفاده كرد یا جهت ساخت بمبهای مخرب از آن كمك گرفت . از فرآیند شكافت هسته‌ای كه در بالا توضیح داده شد و گفتیم در آن یك هسته’ رادیواكتیو ناپایدار به دو یا چند هسته’ كوچكتر پایدار به همراه مقدار قابل توجهی انرژی ، تبدیل می‌شود ، می‌توان جهت ساخت بمبهای بسیار مخرب اتمی استفاده كرد یا از انرژی فراوان حاصل از آن در نیروگاههای اتمی و جهت تولید انرژی الكتریسیته استفاده نمود . 

نیتروگلیسرین یا تری نیترو گلیسیرین N.T.N. دارای فرمول C3H5(NO3)3 می باشد. این ماده یك ماده ی منفجره با قدرت بالا می باشد. زیرا در اثر انفجار چهار نوع گاز مختلف ایجاد می كند. واكنش انفجار این ماده به صورت زیر می باشد: 

2C3H5(NO3)3(l) --> 3 N2(g) + ½ O2(g) + 6 CO2(g) + 5 H2O(g) 

روش تهیه ی این ماده در واكنش زیر نشان داده شده است: 

C3H5(OH)3 + 3 HNO3 -> C3H5(NO3)3 + 3 H2O 

به این صورت كه گلیسرین را با نیتریك اسید اضافی واكنش می دهند. محصولات این واكنش نیتروگلیسیرین و آب می باشد.


هر ماده ی منفجره نیاز به دو جزء ماده ی سوختنی و اکسید کننده دارد. یکی از موادی که در ساخت مواد منفجره کاربرد دارد پتاسیم نیترات است. پتاسیم نیترات به شدت اکسید کننده است و به تنهایی منفجر نمی شود.به عنوان مثال ترکیب چهار قسمت شکر به عنوان ماده ی سوختنی و شش قسمت پتاسیم نیترات به یک بمب دودزا منتهی می شود.